Mbrojtja e përkohshme dhe statuset për ukrainasit

• Vendimi vlen si për ata që do të vijnë, ashtu edhe për ata që janë tashmë në Shqipëri. Kufizimi i zakonshëm «90 ditë brenda 180» deri më 30.03.2027 nuk zbatohet për ukrainasit.
• Nuk duhet bërë kërkesë dhe nuk lëshohet dokument i veçantë. Baza është vetë vendimi dhe pasaporta e vlefshme ukrainase.
• Me këtë vendim u shfuqizua VKM nr. 169 e 18.03.2022, sipas së cilës ukrainasit qëndronin që nga fillimi i luftës në shkallë të plotë.
• Kjo nuk është mbrojtje e përkohshme në kuptimin e BE-së dhe as leje qëndrimi: vendimi lejon vetëm qëndrimin në vend. Puna me kontratë lejohet vetëm me leje (leje unike).
• Çfarë do të ndodhë pas 30.03.2027 ende nuk dihet. Nëse planifikoni të jetoni më gjatë në Shqipëri, aplikoni për leje qëndrimi paraprakisht.

1. 18.03.2022VKM nr. 169: ukrainasit hyjnë pa vizë dhe qëndrojnë pa leje qëndrimi deri në 1 vit. Po atë ditë VKM nr. 173 vendos mbrojtjen e përkohshme sipas ligjit për azilin, gjithashtu për 1 vit.
2. 2023Afati i qëndrimit pa leje qëndrimi sipas VKM nr. 169 zgjatet në 2 vjet; për ata që kanë mbrojtje të përkohshme qëndrimi zgjatet deri më 17.09.2023 (sipas mediave shqiptare).
3. 06.03.2024VKM nr. 124 e zgjat afatin në 3 vjet. VKM nr. 122 ua zgjat qëndrimin deri më 17.09.2024 atyre që morën mbrojtje të përkohshme sipas VKM nr. 173 dhe janë ende në Shqipëri.
4. 21.05.2025Këshilli i Ministrave e zgjat afatin e qëndrimit pa leje qëndrimi në 4 vjet.
5. 10.04.2026Vendim i ri: hyrje pa vizë dhe qëndrim pa leje qëndrimi deri më 30.03.2027 — si për ata që do të vijnë, ashtu edhe për ata që janë tashmë në Shqipëri. VKM nr. 169 shfuqizohet.

Numrin e vendimit të vitit 2023 dhe numrin e vendimit të 10.04.2026 nuk i gjetëm në burimet e disponueshme. Tekstet e vendimeve të viteve 2024–2026 — në faqen e qeverisë (10.04.2026), 21.05.2025 dhe në Fletoren Zyrtare nr. 45/2024.

• Iu jepej shtetasve të Ukrainës, personave pa shtetësi dhe atyre që kishin mbrojtje ndërkombëtare në Ukrainë. Në vitin 2022 Ministria e Brendshme e Shqipërisë këshillonte që dëshira për mbrojtje të deklarohej menjëherë në kufi.
• Ligji lejon vendosjen e mbrojtjes së përkohshme për 1 vit dhe zgjatjen me nga 6 muaj, por gjithsej jo më shumë se 3 vjet (neni 82 i ligjit nr. 10/2021).
• Zgjatja e fundit që gjetëm në Fletoren Zyrtare është VKM nr. 122 e 06.03.2024: atyre që kanë mbrojtje dhe janë ende në Shqipëri qëndrimi u zgjat deri më 17.09.2024.
• Vendime të mëvonshme për zgjatjen e mbrojtjes së përkohshme nuk gjetëm, ndërsa afati trevjeçar nga marsi 2022 ka kaluar. Prandaj tani baza kryesore e qëndrimit është vendimi i 10.04.2026, jo mbrojtja e përkohshme.
• Nëse keni dokument për mbrojtje të përkohshme ose dëshironi ta merrni, verifikoni statusin e tij në drejtorinë rajonale të kufirit dhe migracionit ose në ambasadën e Ukrainës.

Të drejtat me mbrojtje të përkohshme (nenet 86–89 të ligjit nr. 10/2021)

• Qëndrim për afatin e mbrojtjes
• Kushte bazë jetese dhe strehim
• Ndihmë mjekësore
• Shkollë në kushte të barabarta me shqiptarët
• Punë dhe formim profesional
• Ndihmë juridike falas
• Leje qëndrimi si dokument

Personave nën mbrojtje të përkohshme nuk u nevojitet miratimi i shërbimit të punësimit (AKPA) për t’u punësuar (neni 74 i ligjit nr. 79/2021). Bashkimi familjar — vetëm nëse nuk mund të realizohet në asnjë vend tjetër.

• Puna me kontratë — vetëm me leje unike. Që në vitin 2022 Ministria e Brendshme e Shqipërisë shpjegonte: nëse gjeni punë, aplikoni për leje sipas llojit të punës. Si bëhet kjo — puna në Shqipëri.
• Ndihma mjekësore urgjente është falas për të gjithë, trajtimi i planifikuar — me sigurim ose me pagesë. Detajet — sigurimi shëndetësor dhe trajtimi mjekësor.
• Shkolla: kushtet e regjistrimit të fëmijës pa leje qëndrimi sqarojini në zyrën vendore arsimore ose drejtpërdrejt në shkollë. Merrni pasaportën e fëmijës, certifikatën e lindjes me përkthim dhe dokumentet e shkollimit në Ukrainë.
• Adresa pas hyrjes, si rregull, regjistrohet në drejtorinë e kufirit dhe migracionit brenda 10 ditëve (neni 29 i ligjit nr. 79/2021) — regjistrimi i të huajve.
• Mbajeni pasaportën të vlefshme: një të re mund ta pajiseni në ambasadën e Ukrainës në Tiranë.

• Qëndrimi deri më 30.03.2027

  Pa kërkesë dhe pa dokument: baza është vetë vendimi i qeverisë dhe pasaporta ukrainase. Jep të drejtën të qëndroni në vend, por jo të punoni me kontratë pune. Pas 30.03.2027 vlen vetëm ajo që do të vendosë qeveria.

• Leje qëndrimi ose leje unike

  Aplikohet në e-Albania mbi një bazë konkrete: punë, biznes, pronë, familje, digital nomad. Jep kartë biometrike, të drejtën për të punuar (nëse është leje pune), ndërsa 5 vjet qëndrim i ligjshëm — të drejtën të kërkoni leje qëndrimi të përhershme.

• Mbrojtja e përkohshme

  Status kolektiv sipas ligjit nr. 10/2021 për njerëzit që largohen masivisht nga lufta. E vendos dhe e zgjat Këshilli i Ministrave; ligji e kufizon në 3 vjet. Jep të drejtën e qëndrimit, punës, shërbimit shëndetësor dhe shkollës.

• Azili (mbrojtja ndërkombëtare)

  Procedurë individuale: statusi i refugjatit ose mbrojtja plotësuese. Shqyrtimi — deri në 6 muaj, në raste të ndërlikuara më gjatë. I përshtatshëm nëse kthimi në Ukrainë është i rrezikshëm pikërisht për shkak të një kërcënimi ndaj jush personalisht.

• Synimi për të kërkuar mbrojtje deklarohet me gojë ose me shkrim në kufi, në çdo komisariat policie ose në drejtorinë e kufirit dhe migracionit. Brenda 72 orëve çështja i kalohet autoritetit për azilin (neni 26).
• Vendimi merret, si rregull, brenda 6 muajve; në raste të ndërlikuara afati mund të zgjatet, por jo më shumë se deri në 21 muaj.
• Azilkërkuesit kanë të drejtë për strehim në qendrën e pritjes në Tiranë (Babrru), ndihmë mjekësore, shkollë për fëmijët dhe ndihmë juridike. Mund të punojnë nëse vendimi nuk është marrë brenda 9 muajve jo për fajin e tyre (neni 61).
• Refugjatët dhe personat me mbrojtje plotësuese kanë leje qëndrimi, të drejtë pune, shërbim shëndetësor dhe arsim në kushte të barabarta me shtetasit shqiptarë, si dhe dokument udhëtimi.
• Statusi i refugjatit humbet, ndër të tjera, nëse personi kthehet vullnetarisht në vendin e shtetësisë. Mendoni nëse kjo përputhet me planet tuaja dhe konsultohuni para se të aplikoni.
• Ndihmë juridike falas — Drejtoria e Ndihmës Juridike Falas; mbështetje ndërkombëtare — UNHCR në Shqipëri.

1. 1Zgjidhni bazën. Rregullat e përgjithshme dhe lista e bazave — Leja e qëndrimit, leja e përhershme dhe shtetësia: rregullat bazë.
2. 2Opsionet më të shpeshta për ukrainasit: puna me kontratë, digital nomad për punën në distancë, biznesi juaj, prona e paluajtshme ose bashkimi familjar.
3. 3Përgatitni dokumentet nga Ukraina: dëshminë e penalitetit, certifikatat, diplomat — me apostilë dhe përkthim në shqip, të lëshuara jo më herët se 6 muaj më parë. Përkthimet dhe apostila.
4. 4Aplikoni në e-Albania paraprakisht, para 30.03.2027. Sipas rregullave të përgjithshme (VKM nr. 858/2021) ukrainasve për qëndrim mbi 90 ditë u nevojitet viza D, por i huaji me qëndrim të ligjshëm mund të aplikojë nga territori i Shqipërisë. Nëse ju nevojitet viza, sqarojeni në drejtorinë e kufirit dhe migracionit.
5. 5Më tej — si shqyrtohet aplikimi dhe çfarë të bëni pas miratimit.